Sertaç Mehmet Temizel

TEOMAN TUNÇDOĞAN

Teoman Tunçdoğan, 14 Ağustos 1942’de Zonguldak Ereğli’de dünyaya gelir. İlkokuldan sonra 1954 Yılı’nda Galatasaray Lisesi’ne kayıt olur. Bu okuldaki numarası 810’dur. Sınıf arkadaşları olan; Timur Selçuk, Özhan Canaydın, Barış Manço, Prof. Niyazi Öktem, Kemal Suman, Ateş Ünal Erzen, Türker Aslan, Prof. İbrahim Hızalan, Mehmet Teoman, Prof. Engin Yazıcıoğlu, Mehmet Ali Kılıçbay, Hayrettin Kozak, Prof. Barlas Tolon, Op. Dr. Tahsin Berk Arsan ve Turhan Ilgaz, gibi isimlerle aynı sıraları paylaşır. Buradan mezun olduktan sonra 1965 Yılı’nda İ. Ü. Fransız ve Roman Dilleri ve Edebiyatları Bölümü’nde öğrenimine devam eder. Üniversite tahsili esnasında, öğrencisi olmaktan büyük onur duyduğu ülkemizin en tanınmış dilbilimcilerinden olan Prof. Dr. Berke Vardar Hoca’dan aldığı feyzin yanı sıra; üniversite son sınıfta (1968) Meydan Larousse’ta çalışmaya başlaması, onun için ikinci bir okul olur. Burada Nezihe Topuz, Selahattin Hilav, Hilmi Yavuz, Hakkı Devrim, Oktay Akbal, Ece Ayhan, Vedat Günyol, Afşar Timuçin, Yusuf Çotuksöken, Faik Baysal gibi birçok değerli insanla bir arada çalışma imkânını bulur. Bu ansiklopedinin, dil, edebiyat, dilbilim, jeoloji maddelerinin tümünü ve kimi coğrafya ve tarih maddelerini çevirir. Bu çalışmaların yoğunluğu ve geçim şartları yüzünden üniversite eğitimine bir süre ara veren Teoman Bey, Meydan Larousse’ın tamamlanmasından sonra 1973 yılında yeniden üniversiteye döner. Ve bir yandan Gelişim Yayınları’nda çalışırken diğer yandan da üniversiteyi bitirir.

1975 ve 1976 yıllarında vatani görevini yedeksubay olarak Genelkumay Başkanlığı Tercüme Şubesi’nde tamamlar. Askerlik dönüşü yine eski çalıştığı Gelişim Yayınları’na devam eder. Birçok ansiklopedinin hazırlanmasında görev alan ya da sorumlu yayın müdürlüğü yapan Teoman Bey, 1987 Yılı’nda Gelişim Büyük Larousse’un hazırlanmasında da görev alır. Burada da Aydın Arıt, İlhami Soysal, Adnan Benk, Sırrı Erinç, Konur Ertop, Cevdet Kudret, Aydın Yalkut gibi değerli kişilerle çalışır. Bu ansiklopedinin tüm coğrafya, zooloji (yan dalları dahil), çeviri, telif ve terimlerini ve kimi tarih maddelerinin çevirisini yaparak yayınlanmasına katkı sağlar. Gelişim Büyük Larousse’un 1990 Yılı’nda tamamlanmasından sonra, tarih üzerindeki konulara yoğunlaşır ve bu konudaki kitap çevirileri yapmaya başlar.

1986 Yılı’nda emekli olan Teoman Tunçdoğan, bu uğraşlarının yanısıra, Türkçe’nin güzel kullanılmasına karınca kararınca katkı yapmak arzusuyla öğrendiklerini çocuklarla ve gençlerle paylaşmak ister. Ve ilk olarak İncirlik Ahmet Hamdi Tanpınar Müfredat Laboratuvar Okulu’nda Türkçe, Tarih ve Vatandaşlık dersleri verir. Daha sonra sırasıyla Yahya Kemal Beyatlı Lisesi’nde İnkılap Tarihi, Edebiyat grubu dersleri; Hasan Polatkan Lisesi’nde Fransızca ve Edebiyat grubu derslerini çok sevdiği talebelerine öğretir. Ayrıca her üç okulda tiyatro grubunu çalıştırarak bu sanatın da gençler arasında sevilmesine katkı sağlar. Tüm bu uğraşlarının yanısıra da çeviri konusunda uzmanlaşmak isteyen gençlere özel dersler verir.

Çevirisini yaptığı bazı eserler şunlardır:
1. Kuzey-Güney İlişkileri (Les Relations Nord-Sud) Christian Comelian
2. Kutsal Savaşlar tarihi (Histoire de la Guerre Sainte) Jacques G. Ruelland
3. Siyasal Rejimler (Les Réjimes Politiques) Maurice Duverger (Bu kitap uzun yıllar çeşitli fakültelerde ders kitabı olarak okutulmuştur)
4. Biyoloji Tarihi (Histoire de la Biologie) Jean Théodoridès
5. I. Dünya Savaşı (La Première Guerre Mondiale) Pierre Renouvin
6. Yıldızlar Savaşı (La guerre des étoiles) Carlos de sa Rego – Fabrizio Tonello
7. 1864’te Türkiye (La Turquie en 1864) Bernard Camile Collas
8. Hafiyeler Ülkesi Türkiye, Sultan Murat V ve Abdulhamit II (Au Pays de l’Espionnage) Paul de Régla
9. Uçurumun Kenarındaki Türkiye (Au chevet de la Turquie) Stéphane Lauzanne
10. İstanbul Tarihi (Histoire d’Istanbul) Robert Mantran
11. Tavernier Seyahatnamesi (Les six voyages en Turquie et en perse) Jean-Baptiste Tavernier, Editör Stefanos Yerasimos
12. Tournefort Seyahatnamesi (Voyage d’un Botaniste) Joseph P. de Tournefort
13. 17.Yüzyılda Topkapı Sarayı (Nouvelle Relation de L’interieur du Serrail du Grand Seigneur) Jean-Baptiste Tavernier
14. Kara Kumsal (La Plage Noire) François Maspero
15. Fizik Tarihi (Histoire de la Phsique)
16. Tıp Tarihi (Histoire de la médecine)
17. Haçlı Seferleri (Les Croisades)
18. İtalya Tarihi (Histoire d’Italie)
19. Ortaçağ Avrupası’nda Yaşam (La Vie au Moyen Âge)
20. Futbol (Le Football)
21. Semantik Akımlar (Berke Vardar ve Nur Arıklı ile birlikte)
22. Fizik-Kimya-Biyoloji Sözlüğü (ekip çalışması; çeviri-telif)
23. Ünlü Kişiler Sözlüğü (ekip çalışması; çeviri-telif 3 cilt)
24. Siyaset Sözlüğü (ekip çalışması; çeviri-telif)
25. Fresne-Canaye Seyahatnamesi 1573 (Voyage du Levant, 1847)

Çok değerli Teoman ağabeyim, Dr. Bedri Ruhselman’ın eserlerindeki Fransızca sözcüklerin çevirisinde ve aynı zamanda da iyi bir dilbilimci olduğu için sadeleştirme konusunda her zaman bana yardımcı oldu. Ve dolayısıyla yeni nesillerin ruhsal bilgileri anlayıp kavramasında büyük emeği vardır.

Kıymetli zamanlarını hiçbir maddî çıkar beklemeksizin fedakârca harcaması her türlü takdirin üzerinde örnek bir davranıştı. Sayamayacağım kadar çok güzel yönleri olan Teoman ağabeyimin, sadece bu eşsiz davranışı bile onu örnek insan yapmaya yeter.

Kültürümüze daha nice güzel eserler kazandırma amacı taşıyordu, ama onu 1 Aralık 2009 tarihinde ebedî âleme yolcu ettik. Her zaman rahmetle anacağımız bu değerli dostu yaşamımda tanıdığım için kendimi çok şanslı sayıyorum. Çünkü böyle insanların sayısı o kadar az ki...

Sertaç Mehmet Temizel

Takip et: @smtemizel

Copyright © 2009-2013 Léon Design